Geen concrete aanwijzingen voor gebruik AI of Case Matcher in Dublinbesluit

Rb. Den Haag 21 april 2026, IT 5281; ECLI:NL:RBDHA:2026:9652 ([eiseres] tegen de Minister van Asiel en Migratie).  In deze zaak beoordeelt de rechtbank of de minister de asielaanvraag van [eiseres] buiten behandeling mocht laten, omdat Spanje op grond van de Dublinverordening verantwoordelijk is voor de behandeling daarvan. Daarbij staat onder andere de vraag centraal of het besluit mogelijk tot stand is gekomen met behulp van AI of Case Matcher. [eiseres] stelt namelijk dat zij niet kan nagaan of het besluit door een bevoegde ambtenaar is genomen. Volgens haar zijn er aanwijzingen dat AI of Case Matcher is gebruikt, onder meer omdat het besluit kort is en volgens haar onvoldoende ingaat op haar zienswijze. De rechtbank volgt haar daarin niet. De minister heeft toegelicht dat contact is gelegd met de ambtenaren die onder het voornemen en het besluit staan vermeld. Zij hebben verklaard dat zij geen gebruik hebben gemaakt van AI of Case Matcher en dat zij de besluiten zelf hebben opgesteld.

De rechtbank laat in het midden of Case Matcher als AI moet worden gekwalificeerd. Doorslaggevend is dat er in deze zaak geen concrete aanknopingspunten zijn dat AI of Case Matcher daadwerkelijk is gebruikt, of dat onvoldoende menselijke tussenkomst heeft plaatsgevonden. Ook het gebruik van standaardtekstblokken of het ontbreken van een expliciete ontkenning in het besluit levert geen motiveringsgebrek op. De rechtbank ziet daarom geen aanleiding om de minister te verplichten screenshots uit Indigo over te leggen. Daarnaast oordeelt de rechtbank dat [eiseres] voldoende is uitgenodigd voor de gehoren. Uit de loopbrieven in het dossier volgt dat zij in ieder geval één uitnodiging daadwerkelijk heeft ontvangen. Verder mag de minister ten aanzien van Spanje nog steeds uitgaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel. [eiseres] heeft niet aannemelijk gemaakt dat Spanje haar internationale verplichtingen niet zal nakomen. Het beroep wordt ongegrond verklaard. Dat betekent dat het besluit in stand blijft en [eiseres] kan worden overgedragen aan Spanje.

6. De rechtbank laat in deze uitspraak in het midden of Case Matcher gekwalificeerd moet worden als AI. Zij komt namelijk tot de conclusie dat er geen concrete aanknopingspunten zijn dat AI en/of Case Matcher in deze zaak is gebruikt. Daarom en ook anderszins hoeft niet betwijfeld te worden dat het besluit door een bevoegde beslismedewerker is genomen. De minister heeft ter zitting verklaard dat hij contact heeft gelegd met de ambtenaren die onderaan in het voornemen en het besluit staan vermeld als degenen die namens de minister hebben gehandeld. Die ambtenaren hebben aan de minister te kennen gegeven geen gebruik te hebben gemaakt van AI of Case Matcher en hebben bevestigd dat zij de betreffende besluiten hebben gemaakt. De minister heeft voldoende toegelicht dat deze ambtenaren werkzaam zijn bij de afdeling die volgens het mandaatbesluit bevoegd zijn. Nu eiseres de bevoegdheid van deze ambtenaren op zichzelf niet heeft betwist, ziet de rechtbank geen aanleiding daar nadere stukken van op te vragen. Ook volgt uit de tekst onderaan het besluit en het voornemen zonder meer dat de naam waarmee wordt afgesloten degene is die namens de minister de beslissing heeft genomen.

6.1. De rechtbank ziet in wat eiseres aanvoert geen aanleiding te twijfelen aan de mededeling dat de betreffende ambtenaren het voornemen en het besluit hebben opgesteld en aan hun verklaring dat zij geen gebruik hebben gemaakt van AI of Case Matcher. Dat in het besluit niet expliciet is vermeld dat er geen gebruik is gemaakt van AI en Case Matcher, maakt nog niet dat er sprake is van een motiveringsgebrek. Er is wel vermeld dat een standaardvoornemen niet in strijd is met de regels in paragraaf C1/2.12 van de Vreemdelingencirculaire. Dat het besluit van de minister kort is, vindt de rechtbank ook geen indicatie dat gebruik is gemaakt van AI. Naar het oordeel van de rechtbank is afdoende op de zienswijze en andere relevante aspecten ingegaan. Dat in het claimakkoord een oude datum staat vermeld is ook geen aanwijzing dat AI/Case Matcher is gebruikt, reeds omdat dit, wat er verder ook van zij, een document van de Spaanse autoriteiten is, wat niets zegt over de wijze van besluitvorming die hier voorligt. In de door eiseres overgelegde zittingsaantekeningen van de zaak NL25.39074 staat dat de minister in die zaak heeft verklaard dat er een AI-programma in de testfase in Dublinprocedures is. Uit deze mededeling volgt niet dat de daarin ingezette tools worden gebruikt als definitieve besluitvorming zonder menselijke tussenkomst noch dat het in alle zaken wordt gebruikt. Ook dit laat de rechtbank niet twijfelen aan de mededeling van de minister dat in onderhavige zaak geen gebruik is gemaakt van AI/Case Matcher.