Geen auteursrecht op functionele websiteteksten, wel verbod op nep reviews

Hof Amsterdam 4 augustus 2026, IEF 23738; RB 4075; IT 5415; 200.343.772/01 (Fixiq Legal tegen Bonnetje c.s.) In deze zaak tussen Fixiq Legal en Bonnetje c.s. staat een geschil over websites en apps voor het aanvechten van verkeersboetes centraal. Nadat gesprekken over een mogelijke samenwerking waren stukgelopen, lanceerde Bonnetje een eigen website en app. Fixiq Legal stelde dat Bonnetje auteursrechtelijk beschermde teksten had overgenomen en misleidende handelspraktijken toepaste door onder meer nep reviews te plaatsen. Anders dan de kantonrechter oordeelt het hof dat de teksten op de testwebsite van Bonnetje openbaar waren gemaakt. De URL was via sociale media gedeeld en de website was, zij het met enige moeite, toegankelijk voor derden. Dat de openbaarmaking mogelijk niet was beoogd, maakt dat niet anders. Van auteursrechtinbreuk is volgens het hof echter geen sprake. Het format en de opbouw van de website zijn te zeer door functionaliteit bepaald. Ook de teksten van de Q&A, het doorloopproces en het machtigingsformulier zijn overwegend functioneel, technisch en juridisch van aard. Zij dragen geen waarneembaar persoonlijk stempel en voldoen daarom niet aan de werktoets.

Het hof oordeelt anders over de nep reviews. Voor een beroep op artikel 6:193g BW hoeft een concurrent niet aan te tonen dat hij door de misleidende handelspraktijk daadwerkelijk schade heeft geleden of daar anderszins aantoonbaar nadeel van heeft ondervonden. Het plaatsen van nep reviews is onder alle omstandigheden misleidend. Concurrenten hebben belang bij een gelijk speelveld, waarin een onderneming zichzelf geen voordeel verschaft door gebruik te maken van niet-authentieke beoordelingen. Op de testwebsite van Bonnetje stonden reviews die niet waren gebaseerd op werkelijke ervaringen met haar dienstverlening, zonder dat werd vermeld dat het om voorbeelden ging. Volgens het hof ligt het voor de hand dat de reviews waren bedoeld om de onderneming aantrekkelijker te presenteren. Het op deze oneigenlijke wijze creëren van een voorsprong is een oneerlijke handelspraktijk en daarmee onrechtmatig jegens Fixiq Legal. De betreffende reviews waren ten tijde van het arrest al verwijderd. Het hof acht een verbod om opnieuw dergelijke reviews te plaatsen niettemin gerechtvaardigd. Bonnetje wordt daarom veroordeeld om op haar websites en in haar app reviews die niet op daadwerkelijke gebruikerservaringen zijn gebaseerd, verwijderd te houden.  De mededelingen over de betrokkenheid van rapper Boef zijn volgens het hof niet zodanig misleidend dat sprake is van een oneerlijke handelspraktijk. Evenmin heeft Fixiq Legal voldoende onderbouwd dat de bestuurders en andere betrokkenen persoonlijk aansprakelijk zijn voor het plaatsen van de nep reviews. Voor een rectificatie bestaat onvoldoende belang. De reviews stonden op een minder toegankelijke testversie van de website, waren ruim drie jaar geleden geplaatst en waren inmiddels al geruime tijd verwijderd. Ook heeft Fixiq Legal onvoldoende onderbouwd dat zij als gevolg van de reviews relevante schade heeft geleden. De overige vorderingen worden daarom afgewezen.

4.4. Hieruit volgt dat de op auteursrechtelijke grondslag gebaseerde vorderingen van Fixiq Legal niet toewijsbaar zijn. Het hof ziet geen aanleiding hierover anders te oordelen waar het de niet verschenen gedaagden/geïntimeerden (Atouli, Benediximus Beheer B.V. en H. Aziz) betreft; het feitenmateriaal, ook zoals dat ten tijde van de inleiding van de procedure in eerste aanleg voorlag, biedt daarvoor onvoldoende grondslag. Anders dan Fixiq Legal kennelijk meent is die feitelijke grondslag ook noodzakelijk voor toewijsbaarheid van de vordering als een partij niet in rechte verschijnt, los van de reden daarvoor.

4.5.3. Dit ligt echter anders waar het de plaatsing op de (test) site van zogenoemde nep reviews betreft. Fixiq Legal voert terecht een grief aan tegen de overweging van de kantonrechter dat een concurrent op de bescherming die het bepaalde in artikel 6:193 g BW biedt alleen een beroep kan doen indien deze als gevolg van de reviews schade lijdt of er anderszins (aantoonbaar) last van ondervindt. Fixiq Legal Wij St er in dit verband terecht op dat het bepaalde in artikel 6:193 g BW voor een dergelijke beperkte opvatting geen aanknopingspunt biedt, het gaat hier om een handeispraktijk die onder alle omstandigheden jegens consumenten misleidend is en waaraan de mogelijkheid van benadeling van concurrenten inherent is. Dat concurrenten belang hebben bij een level playingfield waarbij niet de ene concurrent zich boven anderen een voordeel verschaft door zich anders dan die anderen van nep reviews te bedienen ligt ook zondermeer in de rede. Het verbod op misleidende handelspraktijken strekt ook tot bescherming van een dergelijk belang, dat concurrenten aantonen daadwerkelijk schade te ondervinden is geen vereiste voor het honoreren van een beroep daarop.

4.5.4. Niet in geschil is dat op de bonnetje.app site reviews zijn geplaatst die geen echte reactie op dienstverlening van Bonnetje waren. Zoals Bonnetje c.s. zelf ook stellen was de Bonnetje app in de periode voorafgaand aan de lancering op 31 maart 2023 nog niet ‘live’. Daarbij ging het om reviews geplaatst door onder meer de indirect bestuurder van Bonnetje, De Kiewit, Amine A, Jennie Richards en Tom Roberts, zonder vermelding dat het hier om niet op werkelijke ervaringen gebaseerde voorbeelden ging. Opvallend is voorts dat van Jennie Richards en Tom Roberts kort na de lancering van de websites en app opnieuw reviews zijn geplaatst, waarmee de waarachtigheid daarvan op zijn minst twijfelachtig is. Het ligt voor de hand dat met het plaatsen van reviews op bonnetje.app werd beoogd om de onderneming voor geïnteresseerden op aantrekkelijkere wij ze te presenteren. Het hof acht het op deze oneigenlijke wijze creëren van een voorsprong als handeispraktijk oneerlijk en daarmee jegens Fixiq Legal onrechtmatig.

4.5.5. Bonnetje c.s. hebben voldoende gemotiveerd gesteld dat de nep reviews die voor de lancering op de website bonnetje.app stonden en die vermeld zijn in de inleidende dagvaarding inmiddels zijn verwijderd. In het licht van het voorgaande acht het hof echter de gevorderde veroordeling tot het verwijderd houden van nep uitingen over gebruikerservaringen op straffe van verbeurte van een dwangsom jegens Bonnetje
toewijsbaar.