Nederlandse rechter bevoegd in collectieve claim tegen Booking.com en Agoda

Rb. Amsterdam 28 oktober 2026, RB 4178; IT 5632; ECLI:NL:RBAMS:2026:10574 (Stichting Consumenten Competition Claims tegen Booking.com en Agoda). In deze zaak tussen Stichting Consumenten Competition Claims en Booking.com c.s. staat een collectieve schadeclaim centraal wegens vermeend mededingingsbeperkende en misleidende handelspraktijken op online hotelboekingsplatforms. De Stichting stelt dat Booking.com met pariteitsclausules hotels heeft beperkt in hun mogelijkheden om via andere verkoopkanalen lagere prijzen of gunstigere voorwaarden aan te bieden, waardoor consumenten te veel zouden hebben betaald. Daarnaast zouden Booking.com en Agoda gebruikmaken van dark patterns: misleidende patronen en uitlatingen op hun websites die het boekingsgedrag van consumenten beïnvloeden. Booking Holdings Inc. en Agoda betwisten dat de Nederlandse rechter bevoegd is om over de tegen hen ingestelde vorderingen te oordelen.

De rechtbank oordeelt dat zij ook ten aanzien van de buitenlandse vennootschappen rechtsmacht heeft. Voor de mededingingsrechtelijke vorderingen tegen Agoda bestaat voldoende samenhang met de vorderingen tegen de Nederlandse Booking-vennootschappen. Daarbij acht de rechtbank van belang dat horizontale aansprakelijkheid tussen zustermaatschappijen binnen één economische eenheid niet op voorhand is uitgesloten en dat zowel Booking.com als Agoda actief is op de markt voor online hotelboekingsdiensten. Ten aanzien van de consumentenrechtelijke vorderingen over dark patterns oordeelt de rechtbank dat sprake is van gestelde onrechtmatige gedragingen voorafgaand aan het sluiten van een overeenkomst. De Nederlandse rechter is bevoegd omdat de website van Agoda mede op Nederlandse consumenten is gericht, onder meer door het gebruik van de Nederlandse taal, prijzen in euro's en de mogelijkheid om via iDEAL te betalen. De gestelde misleiding vindt plaats wanneer Nederlandse consumenten met de dark patterns op de website worden geconfronteerd. Ook het forumkeuzebeding in de voorwaarden van Agoda staat niet aan de bevoegdheid in de weg, omdat de Stichting op grond van artikel 3:305a BW een eigen vorderingsrecht uitoefent. De rechtbank verklaart zich eveneens bevoegd ten aanzien van de consumentenrechtelijke vorderingen tegen Booking Holdings Inc. De bevoegdheidsincidenten worden afgewezen en de collectieve procedure wordt voortgezet. Over de vraag of daadwerkelijk sprake is van verboden pariteitsclausules, misleidende dark patterns of schadeplichtigheid, heeft de rechtbank nog geen inhoudelijk oordeel gegeven.

7.26. Dit betoog faalt. De Stichting is geen partij bij de overeenkomsten die de consumenten met Agoda hebben gesloten. Een derde is alleen dan aan een forumkeuze waarmee hij niet heeft ingestemd gebonden, indien die derde in alle rechten en verplichtingen van de oorspronkelijke contractspartij is getreden. Dat is hier niet het geval. De Stichting voert deze procedure op basis van een eigen recht op grond van artikel 3:305a BW. Daarmee is de Stichting niet in de verplichtingen van de consumenten getreden. De Stichting hoeft het forumkeuzebeding niet tegen zich te laten gelden. Hetgeen naar voren is gebracht over de reikwijdte en de geldigheid van het forumkeuzebeding kan dan ook buiten beschouwing worden gelaten.

7.29 Het gebruik van dark patterns leidt volgens de Stichting tot onrechtmatig handelen, omdat consumenten daardoor zijn misleid. Het is volgens de Stichting een oneerlijke handelspraktijk, in strijd met diverse informatieverplichtingen en in strijd met de DSA. Om te onderzoeken of de verweten gedragingen (on)geoorloofd zijn, is het gezien de feiten die de Stichting aan de vorderingen ten grondslag legt, niet nodig om de overeenkomst uit te leggen. De gedragingen hebben betrekking op de periode voorafgaand aan het sluiten van de overeenkomst. Het gaat om de vraag onder welke omstandigheden de consument ertoe heeft besloten die overeenkomst met Agoda aan te gaan en in het bijzonder of het gebruik van dark patterns daarop invloed heeft gehad. De inhoud van de tussen Agoda en de consument gesloten overeenkomst is daarbij in principe niet van belang. Daarmee zijn de vorderingen te kwalificeren als vorderingen uit onrechtmatige daad en zal worden beoordeeld of op basis van die grondslag deze rechtbank bevoegd is om kennis te nemen van de vorderingen.

7.31. Agoda hanteert een online boekingsplatform. Vaststaat dat de gebruiker die in Nederland naar de website van Agoda gaat, hotels en dergelijke kan zoeken en boeken op een Nederlandstalige website waarop de prijzen worden getoond in euro’s. Verder heeft de Stichting onweersproken gesteld dat tot zeer recent iDeal als betaalmethode mogelijk was, hetgeen een rekening bij een Nederlandse bank veronderstelt. Die omstandigheden bieden voldoende aanknopingspunten dat de website van Agoda (mede) is gericht tot de bezoeker die zich in Nederland bevindt en dat het de bedoeling van Agoda is om consumenten in Nederland als klant aan zich te binden.16 Dat de beslissingen over de inrichting van de website mogelijk buiten Nederland worden genomen, betekent niet dat de plaats van de schadeveroorzakende gebeurtenis buiten Nederland is. Dark patterns (indien daarvan sprake is) worden ingezet op de website. De gestelde schadeveroorzakende gebeurtenis vindt pas plaats op het moment dat de gebruiker daarmee wordt geconfronteerd. Dat is wanneer de website wordt bezocht. Het Handlungsort kan daarmee worden gelokaliseerd in Nederland. De Nederlandse rechter is dan ook bevoegd om te oordelen over de vorderingen.

7.32. Verder is van belang dan niet alleen het Handlungort, maar dat ook het Erfolgsort in Nederland ligt. Daar bezoekt de consument immers de website van Agoda en neemt de consument de beslissing om al dan niet via die website een hotelkamer te boeken. Die omstandigheden maken dat niet enkel sprake is van ‘zuivere vermogensschade’17. In het kader van het beoordelen van de rechtsmacht moet verder worden geabstraheerd van de door Agoda in de stukken en tijdens de mondelinge behandeling geopperde mogelijkheid dat een Nederlandse ingezetene feitelijk in een ander land dan Nederland de boeking voor een hotel via het Agoda-platform heeft gemaakt. De Stichting komt op voor Nederlandse ingezetenen en die zullen hoofdzakelijk in Nederland een hotel hebben geboekt. Eventuele uitzonderingen daarop zijn pas relevant in een verder stadium van de procedure.