Zero-day-hack bij Openbaar Ministerie levert overmacht op en schort beslistermijn op
Rb. Noord-Holland 23 september 2026, IT 5560; ECLI:NL:RBNHO:2026:12914 ([betrokkene] tegen de officier van justitie). Aan betrokkene was een verkeersboete opgelegd voor het rijden door rood. In beroep voerde zijn gemachtigde onder meer aan dat de officier van justitie een dwangsom had verbeurd wegens niet tijdig beslissen en dat de ICT-problemen bij het Openbaar Ministerie geen overmacht opleverden. De kantonrechter stelt voorop dat voor overmacht in de zin van artikel 4:15 lid 2 onder c Algemene wet bestuursrecht sprake moet zijn van de onmogelijkheid om tijdig te beslissen door abnormale en onvoorziene omstandigheden buiten het toedoen en de risicosfeer van het bestuursorgaan. Hoewel het Openbaar Ministerie ervoor heeft gekozen de behandeling van Wahv-beroepen volledig te digitaliseren en het risico van systeemuitval daarmee samenhangt, oordeelt de kantonrechter dat deze concrete ICT-inbreuk buiten zijn toedoen en risicosfeer lag. Onbevoegden hadden gebruikgemaakt van een nog onbekende zero-day-kwetsbaarheid in Citrix NetScaler, waarvoor op dat moment geen beveiligingsupdate beschikbaar was. Niet is gebleken dat eerdere updates te laat waren uitgevoerd of dat het Openbaar Ministerie de inbreuk had kunnen voorzien of voorkomen. De volledige afkoppeling van de systemen van het internet was volgens de kantonrechter noodzakelijk om de integriteit en vertrouwelijkheid van de informatievoorziening te beschermen.