Rb. Noord-Nederland 29 september 2026, IT 5556; ECLI:NL:RBNNE:2026:4145 ([eiser] tegen het college). [eiser] verzocht het college op grond van de Wet open overheid om documenten over de ontwikkeling van het Spoarpark te Feanwâlden, waaronder uitnodigingen, agenda’s, memo’s, tekeningen, verslagen, e-mails en appberichten. Het college maakte een deel van de documenten openbaar en handhaafde dit besluit na bezwaar. In beroep stelde [eiser] onder meer dat onvoldoende inzichtelijk was gemaakt hoe de zoekslag was verricht en dat die zoekslag onzorgvuldig en onvolledig was. De rechtbank oordeelt dat het college uiteindelijk voldoende inzichtelijk heeft gemaakt hoe is gezocht, doordat het heeft vermeld welke systemen zijn geraadpleegd, welke zoektermen zijn gebruikt en welke vragen aan betrokken ambtenaren zijn gesteld. De zoekslag was aanvankelijk echter niet volledig. Na het primaire besluit heeft het college naar aanleiding van het bezwaar, het advies van de bezwarencommissie, het beroep en latere aanvullingen meerdere nieuwe zoekslagen verricht, waarbij telkens nog documenten zijn aangetroffen en openbaar gemaakt. Dat het Woo-verzoek uiteindelijk ten minste zes keer tot een zoekslag heeft geleid die steeds nieuwe documenten opleverde, brengt de rechtbank tot het oordeel dat de zoekslag in eerste instantie onzorgvuldig en onvolledig is uitgevoerd. Het beroep is daarom gegrond en het bestreden besluit wordt vernietigd.

Rb. Den Haag 19 februari 2026, IT 5549; ECLI:NL:RBDHA:2026:5201 ([eiseres] tegen de inspecteur van de Belastingdienst). In deze zaak tussen [eiseres] en de inspecteur van de Belastingdienst staat onder meer de vraag centraal of het gebruik van het risicoselectiemodel OB Negatief bij de selectie voor een boekenonderzoek onrechtmatig is. [eiseres] stelt dat sprake is van een volledig geautomatiseerd model dat in strijd is met de AVG en Europese rechtspraak, waaronder het SCHUFA-arrest. Volgens haar moeten daarom de selectiebeslissing en het daaropvolgende boekenonderzoek buiten beschouwing blijven. Het model OB Negatief gebruikt een aantal selectieregels om negatieve btw-aangiften te selecteren voor een handmatige beoordeling. Daarbij worden onder meer aangiftegegevens, betalingsgegevens, bedrijfsgegevens en eerdere handmatige beoordelingen verwerkt. De Belastingdienst stelt dat bijzondere persoonsgegevens niet worden gebruikt en dat een eventuele correctie pas plaatsvindt na beoordeling door een medewerker. Het model heeft daarmee volgens de Belastingdienst niet rechtstreeks rechtsgevolgen voor belastingplichtigen.

Rb. Zeeland-West-Brabant 16 juli 2026, IT 5548; ECLI:NL:RBZWB:2026:6510 (verdachte tegen aangeefster). In deze zaak tussen [verdachte] en [aangeefster] staat onder meer de vraag centraal of sprake is van computervredebreuk wanneer verdachte gebruikmaakt van een Snapchataccount waarvoor hij eerder van [aangeefster] de inloggegevens heeft gekregen. Verdachte en [aangeefster] hadden tijdens hun relatie de inloggegevens van elkaars sociale media uitgewisseld. Volgens verdachte mocht hij er daarom van uitgaan dat hij het Snapchataccount van [aangeefster] mocht bekijken en gebruiken.

Prejudicële vragen gesteld aan HvJ EU 4 december 2025, IT 5546; IEFbe 4335; C-846/25 (Ligue des droits humains) via MinBuza. Ligue des droits humains (hierna: verzoeker) heeft in 2024 een beroep ingesteld bij het Grondwettelijke Hof tot vernietiging van een wet betreffende de oprichting en organisatie van de opdrachten van ETIAS Nationale Eenheid (hierna: E.N.E). De wet regelt onder meer de verwerking van persoonsgegevens in het kader van reisautorisaties binnen de EU, risicobeoordelingen, het gebruik van het ETIAS-informatiesysteem, en de procedures rond het intrekken en annuleren van reisautorisaties. Verzoeker stelt dat de combinatie van het beheren van veiligheidsrisico's en het beheer van de grenzen leidt tot een strafbaarstelling van migratie, wat een onevenredige inbreuk op de grondrechten (zoals het recht op privacy en gegevensbescherming) inhoudt. Volgens verzoeker zou artikel 3, lid 1, punt 6, van de ETIAS-verordening een te ruime en onvoldoende nauwkeurige definitie van "veiligheidsrisico" geven. De Ministerraad verdedigt de wet en stelt dat het kritiek gericht is tegen de bewoording van de ETIAS-verordening zelf, waarover het Grondwettelijk Hof niet bevoegd is te oordelen, en dat de wet voldoende waarborgen en regelingen bevat die in overeenstemming zijn met de Grondwet en internationale normen. In het kader van dit beroep rijst voor het Grondwettelijk Hof de vraag of de nationale wet, die uitvoering geeft aan de ETIAS-verordening, voldoende nauwkeurig is omschreven en verenigbaar is met het Unierecht.

Machteld Hiemstra, 30 september 2026.

De EU AI Verordening is met ingang van 1 augustus 2024 gefaseerd in werking getreden. Op 2 augustus 2026 zijn de transparantieverplichtingen uit hoofde van artikel 50 van de EU AI Verordening (2024/1689, hierna AI Vo) in werking getreden. Ook is vanaf dat moment actieve handhaving in werking getreden, onder meer op de verplichting van AI-geletterdheid (artikel 4 AI Vo).

Dat het toepassen van AI-systemen niet altijd vlekkeloos verloopt, kan inmiddels als algemeen bekend worden verondersteld.

Het Amerikaanse Third Circuit (equivalent van ons gerechtshof) heeft de overwinning van Thomson Reuters op ROSS Intelligence bevestigd. Het gebruik van de koptitels uit de juridische databank van Reuters voor de ontwikkeling van een met die databank concurrerende AI-zoektool, valt niet onder fair use. Het betreft de eerste Amerikaanse uitspraak in hoger beroep over fair use in de context van AI.

Bent u graag up to date op het snijvlak van AI en recht? Meld u vandaag nog aan voor het aankomende Nationaal AI & Data Congres van donderdag 5 november.

Vorige week werd de afgelopen leergang van de Mr. S.K. Martens Academie feestelijk afgesloten met de diplomauitreiking. In het jaar daarvoor werkten de deelnemers tijdens masterclasses en online sessies aan actuele vraagstukken binnen het IE- en procesrecht, met veel aandacht voor de praktijk. Zo stond ook een oefenrechtbank op het programma, waarin deelnemers hun procesvaardigheden konden toepassen in een realistische setting.

We danken alle deelnemers, docenten en hoofddocenten voor hun inzet, betrokkenheid en bijdrage aan een inhoudelijk sterke en inspirerende leergang.

Met de afsluiting van deze lichting kijken we ook alweer vooruit. Eind november start een nieuwe groep met de officiële specialisatieopleiding op het gebied van intellectueel eigendoms- en procesrecht. De opleiding is bedoeld voor ervaren advocaten, rechters en (bedrijfs)juristen die hun kennis verder willen verdiepen en hun praktische vaardigheden willen aanscherpen.

Tijdens de opleiding komen onder meer procederen, bewijs, merkenrecht, auteursrecht en de invloed van AI op de rechtspraktijk aan bod. Door de kleinschalige opzet is er veel ruimte voor interactie, discussie en het uitwisselen van ervaringen met docenten en andere deelnemers.

De inschrijvingen voor de nieuwe lichting zijn nog geopend.
Voor aanmelden of een offerte op maat mail naar info@delex.nl.

Hof Den Haag 29 september 2026, IEF 23879; IT 5542; ECLI:NL:GHDHA:2026:2898 (Privacy First tegen de Staat). Privacy First komt in hoger beroep op tegen de afwijzing van haar vorderingen over artikel 126jj Sv, op grond waarvan politie en Koninklijke Marechaussee met ANPR-camera’s het kenteken, de locatie, het tijdstip en een foto van passerende voertuigen kunnen vastleggen en deze gegevens vier weken kunnen bewaren. Het hof stelt voorop dat deze systematische verwerking een inmenging vormt in het recht op eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer uit artikel 8 EVRM en tevens binnen het bereik van de artikelen 7 en 8 Handvest valt. De inmenging is volgens het hof wel “bij wet voorzien”: uit artikel 126jj Sv, het Besluit en de Regeling is voldoende voorzienbaar onder welke omstandigheden gegevens worden verzameld, hoe lang zij worden bewaard en onder welke voorwaarden zij kunnen worden geraadpleegd. De verwerking van ANPR-passagegegevens verschilt volgens het hof in aard en intensiteit van de bewaring van telecommunicatiegegevens, maar kan vanwege de schaal van de verwerking en de mogelijkheid om verplaatsingspatronen af te leiden wel degelijk een ernstige inmenging in de persoonlijke levenssfeer vormen. Daarom moeten de in de rechtspraak van het HvJ ontwikkelde eisen ten aanzien van toegang, toezicht en toetsing mede worden betrokken bij de beoordeling van de ANPR-regeling.

In deze gratis nieuwsbrief vindt u de jurisprudentie van IT & Recht. Handig voor jurisprudentielunches en als u zelf besprekingen voorbereidt.

Schrijf u hier in voor de gratis wekelijkse nieuwsbrief van IT & Recht

Rb. Den Haag 13 juli 2026, IT 5540; ECLI:NL:RBDHA:2026:21811 (Marketing Strategies c.s. tegen [partij B] c.s.). In een geschil tussen aandeelhouders van een marketingonderneming vorderde Marketing Strategies onder meer volledige toegang, inclusief de hoogste beheerdersrechten, tot diverse digitale bedrijfssystemen en accounts, waaronder Google Workspace, softwareplatforms, domeinnamen, hostingomgevingen, socialmedia-accounts en API-diensten. Volgens Marketing Strategies hield de wederpartij essentiële digitale systemen en toegangsrechten onder zich, waardoor haar bedrijfsvoering werd belemmerd. De voorzieningenrechter wijst de vorderingen af. Hoewel uit de samenwerkingsovereenkomst volgt dat de wederpartij onder meer verantwoordelijk was voor het bouwen en onderhouden van de website en het platform van “Review Us” en voor het beheer van de bijbehorende socialmedia-accounts, bevat die overeenkomst geen afspraak waaruit volgt dat de gevorderde beheerdersrechten aan Marketing Strategies toekomen of aan haar moeten worden overgedragen. Ook uit andere aangevoerde feiten en omstandigheden kan de voorzieningenrechter een dergelijke verplichting niet afleiden. Daarnaast is niet zonder meer aannemelijk geworden dat het ontbreken van die beheerdersrechten de bedrijfsvoering daadwerkelijk blokkeerde: Marketing Strategies bediende nog een substantieel deel van haar klanten en uit de overgelegde screenshots konden de gestelde toegangsblokkades niet worden afgeleid. De rechter legt geen verplichting op om een back-up van de bedrijfsgegevens aan Marketing Strategies te verstrekken, maar acht de wederpartij gedurende het geschil wel gehouden regelmatig back-ups te maken en deze beschikbaar te houden.